«قوی سیاه» از راه رسید/ گزارش ویژه سیانان از ادامه تنش در خاورمیانه
شبکه خبری سی ان ان در گزارشی نوشت: آمریکا جنگی را آغاز کرد که «بار اقتصادی» آن بر دوش کشورهایی خواهد بود که هرگز چنین جنگی را نخواسته بودند.
در اقتصاد، «قوی سیاه» (Black Swan) به رویدادی نادر، غیرقابل پیشبینی و شوکآور گفته میشود که با وجود احتمال وقوع بسیار کم، دارای پیامدهای بسیار شدید و ویرانگر برای بازارهای مالی و ثبات اقتصادی کشورها است و اغلب مدلهای محاسباتی سنتی را ناکارآمد میکند.
در ادامه این گزارش آمده است: جنگ علیه ایران آنچه که اقتصاددانان آن را رویداد «قوی سیاه» مینامند، به واقعیت تبدیل کرد؛ شوکی پیشبینینشده و ویرانگر که هیچکس از آن در امان نیست. در حالی که «جنگ فیزیکی» در خاورمیانه ادامه دارد و صدها غیرنظامی کشته شدهاند، یک زلزله اقتصادی از خلیج فارس به بیرون در حال گسترش است و تقریباً همه کشورها به زودی تأثیرات آن را احساس خواهند کرد.
جاش لیپسکی، رئیس اقتصاد بینالملل در شورای آتلانتیک، گفت: در این شرایط هیچکس برنده نیست. شوک قیمت حامل های انرژی این هفته پس از آنکه ایران به تأسیسات گاز طبیعی مایع (ال ان جی) قطر حمله کرد، تشدید شد؛ این یک اقدام تلافیجویانه در پاسخ به حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی در ایران بود. افزایش شدید قیمت گاز پیش از این نیز دولتها را وادار به اعمال محدودیت در مصرف برق کرده است.
پاکستان مدارس را به مدت دو هفته تعطیل کرد؛ هند در حال سهمیهبندی تأمین گاز طبیعی برای تولیدکنندگان است و در حداقل یک شهر بزرگ یعنی پونا، کورههای گازسوز عملیات خود را متوقف کردهاند.
جو بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد آمریکا در شرکت آراسام (RSM)، در گفتگو با سی ان ان تاکید کرد که دور شدن از سوختهای فسیلی، یک پناهگاه نسبی برای اقتصاد آمریکا ایجاد کرده است اما این پناهگاه کارایی محدودی دارد.
بروسوئلاس گفت: اگر جنگ ادامه یابد، ما با یک رکود اقتصادی قابل توجه روبرو خواهیم شد.
وی در ادامه تاکید کرد که شرایط در کشورهای آسیایی بدتر از آمریکاست چرا که نابودی گسترده تقاضا به سرعت باعث رکود در برخی اقتصادها خواهد شد.
کره جنوبی هفته گذشته برای اولین بار در ۳۰ سال گذشته سقف قیمت عمده سوخت را اعمال کرد. پاکستان علاوه بر تعطیلی موقت مدارس، برای متعادل کردن بودجه، حقوق برخی از کارمندان دولت را کاهش داد. تایلند به مقامات دستور داد از خانه کار کنند و فیلیپین هفته کاری چهار روزه را اجرا کرد. در بنگلادش، پس از آنکه دولت سقف خرید سوخت را تعیین کرد، رانندگان برای پر کردن باک خودروی خود ساعتها در صف پمپ بنزین معطل شدند.
شرکت تحقیقاتی وود مکنزی (Wood Mackenzie) گزارش داد که شواهدی از جیره بندی سراسری گاز طبیعی در بنگلادش وجود دارد، از جمله برای تولیدکنندگان پوشاک که اکنون با کاهش قابل توجه تولید مواجه هستند.
بر اساس این گزارش، بزرگترین اقتصاد آسیا یعنی چین، ممکن است از همسایگانش مصونتر باشد، حتی اگر بزرگترین خریدار نفت ایران باشد و حدود نیمی از واردات نفت خام آن از تنگه هرمز عبور کند. این امر عمدتاً به این دلیل است که زغالسنگ همچنان بخش مهمی از انرژی مورد نیاز این کشور را تامین می کند. اما طبق گفته جولیان ایوانز-پریچارد، رئیس بخش چین در موسسه کپیتال اکونومیکس (Capital Economics)، این کشور همچنین از خودروهای برقی و انرژیهای تجدیدپذیر استقبال کرده که از شدت تأثیر قیمتهای بالاتر سوختهای فسیلی کاسته است.
ایوانز-پریچارد در یادداشتی در تاریخ ۱۰ مارس نوشت پکن همچنین ذخایر قابل توجهی نفت خام دارد که حدود ۱۲۰ روز تخمین زده میشود.
وی افزود که مجموع این عوامل حتی میتواند به تولیدکنندگان چینی در تجارت جهانی برتری دهد چرا که رقبای آنها با افزایش هزینههای تولید ضربه میخورند.
برای اروپاییها، این شوک افزایش قیمت انرژی یک حس آشنا و ناخوشایندی دارد.پس از آنکه روسیه چهار سال پیش به اوکراین حمله کرد، دولتهای اروپایی برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی و دور شدن از انرژی روسیه گام برداشتند. برنده این تغییر کشورهای حوزه خلیج فارس بودند.
لیپسکی که از پراگ صحبت میکرد، جایی که با وزرای دارایی و روسای بانکهای مرکزی دیدار میکرد، گفت: در اروپا وضعیتی شبیه به «وای نه! دوباره!» است.گاز طبیعی منبع انرژی غالب برای خانوارها در کشورهای عضو اتحادیه اروپاست و از آغاز جنگ، قیمتهای شاخص اروپا تقریباً دو برابر شده است.
بارت دی وور، نخستوزیر بلژیک، روز پنجشنبه در حاشیه یک نشست اتحادیه اروپا گفت: حتی قبل از آن نیز قیمتهای انرژی بیش از حد بالا بود. اگر این وضعیت همیشگی شود، ما در دردسر عمیقی هستیم.اگرچه اتحادیه اروپا بیشتر گاز مایع خود را از ایالات متحده وارد می کند اما از دست دادن تأمینکنندگان قطری در حال افزایش قیمتهای جهانی است.
گیلیان بوکارا، مدیر ارشد گاز و برق در موسسه کپلر (Kpler) پیش از این به سی ان ان گفته بود که از آغاز جنگ، حداقل ۱۱ کشتی حامل گاز در مسیر اروپا به سمت آسیا تغییر مسیر دادهاند، جایی که خریداران قیمتهای بالاتری نسبت به رقبای اروپایی پیشنهاد دادهاند.
هولگر اشمیدینگ، اقتصاددان ارشد در بانک برنبرگ (Berenberg)، میگوید تورم قیمت مصرفکننده در اتحادیه اروپا که در ژانویه ۲ درصد بود در صورتی که درگیری برای چند ماه ادامه یابد، ممکن است بیش از یک درصد دیگر افزایش یابد.
وی همچنین گفته بود که در این سناریو تا نیم درصد از رشد اقتصادی این منطقه کاسته خواهد شد.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
