اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۵۲۶

اقتصاد ایران روزهای خاصی را پشت سر می‌گذارد و هم‌زمان با چالش‌های مهمی دست و پنجه نرم می‌کند. بر این اساس، تورم در حال ورود به سطوح بی‌سابقه‌ای است و حیات اقتصادی کشور را تهدید می‌کند. بر این اساس، این سطح از افزایش قیمت‌ها می‌تواند معیشت مردم را در تنگنا قرار دهد و تبعات اجتماعی و امنیتی در پی داشته باشد.

بررسی شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی بانک مرکزی در بهمن ۱۴۰۴ نشان می‌دهد اقتصاد با سطحی از تورم مواجه است که از یک نوسان مقطعی فراتر رفته و به پدیده‌ای معیشتی و ساختاری تبدیل شده است.

اقتصاد ایران طی چند دهه گذشته با یک ناهماهنگی ساختاری اساسی مواجه بوده است که می‌توان آن را در قالب تمرکز سرمایه و تولید در بنگاه‌های بزرگ و پراکندگی نیروی کار در بنگاه‌های کوچک تحلیل کرد. این ویژگی ساختاری یکی از شاخص‌ترین نمودهای ناکارآمدی در اقتصاد ایران است و آثار گسترده‌ای بر بهره‌وری، اشتغال، عدالت توزیعی و پایداری اقتصاد دارد. این الگوی نامتوازن نه تنها رشد اقتصادی را محدود کرده، بلکه اقتصاد را در برابر شوک‌های داخلی و خارجی آسیب‌پذیر نموده و شکاف میان بخش‌های مختلف تولید و نیروی کار را تشدید کرده است.

دارنده دومین ذخایر گاز و سومین ذخایر نفت جهان که به عنوان یک ابرقدرت انرژی پنداشته می‌شود، امروز، با واقعیتی تلخ و گزنده به نام ناترازی دست‌به‌گریبان است. بحرانی که چراغ صنایع را در تابستان خاموش و چرخ تولید را در زمستان متوقف کرده است. اما برخلاف تصور عمومی، ریشه این انسداد را نباید تنها در نقشه‌های زمین‌شناسی یا ناتوانی توربین‌ها جست‌وجو کرد؛ ناترازی انرژی در ایران، پیش از آنکه یک بن‌بست فنی باشد، محصول یک ارزان‌فروشی ویرانگر است.