اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۴۷۰

دنیای اقتصاد - فربد بهروز : تقلیل دادن تورم به یک نرخ آماری واحد خطای بزرگی است که واقعیت‌های توزیعی اقتصاد را پنهان می‌کند. زمانی که رسانه‌ها و تحلیلگران از نرخ تورم به عنوان یک عدد کلی صحبت می‌کنند این تصور نادرست ایجاد می‌شود که افزایش سطح عمومی قیمت‌ها تمام اقشار جامعه را با شدتی برابر تحت تاثیر قرار می‌دهد. ریشه این برداشت اشتباه در مدل‌های متعارف اقتصاد کلان است که برای ساده‌سازی محاسبات از فرضیه‌ای تحت عنوان کارگزار نماینده استفاده می‌کنند و بر مبنای آن فرض می‌شود که رفتار و شرایط تمام آحاد اقتصادی یکسان است. این رویکرد باعث می‌شود تصور کنیم که اگر قیمت‌ها دو برابر شوند رفاه تمام شهروندان به نسبتی مساوی کاهش می‌یابد اما داده‌های تجربی در اقتصادهای دارای تورم مزمن خلاف این موضوع را اثبات می‌کنند.

گفته می‌شود اگر سهمیه بنزین شهروندی، قابل خریدوفروش باشد «قیمت بازار» شکل می‌گیرد و به‌این‌شکل، مساله بغرنج بنزین حل می‌شود. این استدلال در ظاهر جذاب به‌نظر می‌رسد اما دارای یک خطای مفهومی است؛ این استدلال اشتباه گرفتن مفهوم «مبادله» با «بازار» است. برای فهم ساده‌تر، تصور کنید دولت نان را جیره‌بندی کند. سپس به هر نفر کوپن نان بدهد و بعد اجازه دهد کوپن‌ها در یک پلتفرم الکترونیکی معامله شوند. آیا این بازار «بازار نان» است؟ نه؛ این بازاری برای کوپن نان است.