جنگ علیه ایران چه تاثیری بر اقتصاد ایالاتمتحده خواهدداشت؟
تزریق آدرنالین به مسیر جنگ
«ریچل زیمبا»، عضو ارشد اتاق فکر مرکز امنیت نوین آمریکا، گفت: «اگر جنگ ادامه یابد و بهخصوص اگر با این شدت باقیبماند، قیمتها بالاتر و برای مصرفکنندگان بیثباتتر خواهدشد، اما اگر بهسرعت پایان یابد و پایانی معتبر و پایدار داشتهباشد، میتوانیم شاهد عادیشدن سریع قیمتها باشیم.» با اینحال ناظران میگویند اگر جنگ بیش از چند هفته طول بکشد، اقتصاد ایالاتمتحده احتمالا شاهد تاثیرات عمیقتری مانند «رکود تورمی» به سبک دهه۱۹۷۰ یا رکود اقتصادی خواهد بود. روز پنجشنبه، آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی اعلام کرد؛ «جنگ در خاورمیانه بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ بازار جهانی نفت را ایجاد میکند.»
به گفته «سم اوری»، مدیر موسسه سیاست انرژی در دانشگاه شیکاگو، در گذشته، وقتی قیمت نفت به ۴ تا ۵درصد از تولید ناخالص داخلی میرسید و بالا میماند، «همیشه باعث رکود اقتصادی میشد.» اوری گفت: ایالاتمتحده بهسرعت دهه۱۹۷۰، زمانیکه اقتصادش بیشتر به نفت خارجی وابسته بود، به این آستانه نخواهد رسید، اما افزود؛ اگر قیمتها در بیشتر سال حدود ۱۴۰ دلار در هر بشکه باقیبماند، انتظار رکود اقتصادی را دارد. از طرف دیگر، او گفت: «بستهشدن نامحدود تنگههرمز آنقدر از این عدد فراتر میرود که یکسال طول نمیکشد.»
اوری که پیشتر «بازی جنگی شوک نفتی» را برای مقامات آمریکایی برگزار میکرد، گفت: اگر سناریویی را مطرح کردهبود که در آن تنگه برای ۶ماه بسته شود، «او را از اتاق بیرون میکردند»، زیرا بسیاری از تحلیلگران آن را «بزرگتر از آن میدانند که شکست بخورد.» اوری میگوید؛ این ارزیابی هنوز محتمل است، اما تحولات اخیر «در حال از بین بردن آن سطح از قطعیت هستند.» خلیجفارس که شبهجزیره عربستان و ایران را از هم جدا میکند، بیش از یکپنجم نفت جهان را از طریق کشتیهای نفتکش از طریق تنگههرمز تامین میکند. اوری گفت شدت این تهدید برای اقتصاد جهانی «قویترین شاخصی است که نشان میدهد این موضوع بهسرعت حل خواهدشد، زیرا نمیتوان تصور کرد که اگر این اتفاق نیفتد چه اتفاقی خواهد افتاد.» وی افزود؛ این درگیری اکنون وارد مرحلهای شده که ممکن است از کنترل ایالاتمتحده خارج شود، بهخصوص که برخی از کشورها چاههای نفت را بهدلیل اتمام ذخایرشان بستهاند، درحالیکه این رویدادها اکنون در قیمت نفت نقش بستهاند، مواردی که او بهدنبال آنهاست شامل «مینگذاری موفقیتآمیز تنگه، نوعی انسداد ساختاری یا توسعه فضای جنگی است که ایالاتمتحده را به یک درگیری طولانیتر متصل میکند»؛ پیامدهایی که میتواند نشاندهنده از دستدادن کامل تنگه برای مدت زمان نامعلوم باشد و «شرایط را برای یک فروپاشی کامل» فراهم میکند.
قیمتهای بالاتر
جنگ در حالحاضر باعث افزایش قیمت بنزین برای مصرفکنندگان آمریکایی شدهاست. «پاتریک دیهان» که مسوول تحلیلهای نفتی در اپلیکیشن GasBuddy است، گفت؛ میانگین ملی قیمت بنزین در روز چهارشنبه به ۳.۵۹دلار برای هر گالن(۰.۹۵دلار برای هر لیتر) رسید که نسبت به فوریه، ۶۵سنت افزایش داشتهاست. به گفته دیهان، بیشترین افزایشها در نزدیکی سواحل است، جاییکه عرضه بنزین، دیزل و سوخت جت ایالاتمتحده بهراحتی میتواند برای تامین تقاضای جهانی هدایت شود. وی افزود؛ اگر جنگ به پایان برسد، ممکن است قیمت بنزین در عرض چند هفته کاهش یابد، اما «هر هفته که این وضعیت ادامه یابد، ممکن است شاهد افزایش ۲۵ تا ۴۰سنتی دیگر باشیم.»
«رابرت روگووسکی»، استادیار در دانشکده خدمات خارجی دانشگاه جورجتاون، گفت: افراد با درآمد پایینتر بهطور خاص «بهای این انفجار تورمی را خواهند پرداخت.» با ادامه جنگ، قیمت کالاهای مصرفی نیز افزایش خواهد یافت. «پیتر سند»، تحلیلگر ارشد پلتفرم اطلاعات حملونقل Xeneta، گفت: ترافیک در تنگههرمز در حالحاضر باعث ایجاد ترافیک در بنادر جهان شدهاست. او افزود؛ در کوتاهمدت، مصرفکنندگان نباید احساس فشار زیادی کنند، اما اگر جنگ یک ماه ادامه پیدا کند، برخی کالاها با تاخیر روبهرو خواهند شد «و البته، قیمت این کالاها هم افزایش مییابد.»
به گفته پیتر سند، جنگ همچنین به این معناست که دریای سرخ که در سال۲۰۲۵ بهدلیل حملات حوثیها عمدتا بسته شدهبود، احتمالا در طول سال۲۰۲۶ بسته خواهد ماند. انتظار میرفت که این دریا باز شود که میتوانست قیمتهای مصرفی را کاهش دهد. نفت و فرآوردههای نفتی از خلیجفارس همچنین مستقیما در کالاهای مصرفی مانند پلاستیکها، داروها و کودها استفاده میشوند. کمبودها در حالحاضر ممکن است منجر به افزایش قیمتها در آینده شود. برای مثال، کودها از خلیجفارس برای کاشت بهاره بهزودی موردنیاز هستند. تاخیرها ممکن است تاثیری در محصولات سالآینده داشتهباشد. به گفته زیمبا، کمبود هلیوم از خلیجفارس نیز ممکن است تاثیری در تولید نیمهرساناها داشتهباشد و تولید خودرو و سایر صنایع را با تاخیر روبهرو کند.
شبح «رکود تورمی» به سبک دهه ۱۹۷۰
قیمتهای بالاتر مصرفکننده میتواند خطر «رکود تورمی» را افزایش دهد، زمانیکه رشد اقتصادی راکد در کنار بیکاری و تورم بالا رخ میدهد. اینگونه است که اقتصاد ایالاتمتحده به شوکهای قیمت نفت دهه۱۹۷۰ پاسخ داد. «سورین بورنشتاین»، مدیر هیاتعلمی موسسه انرژی در دانشکده بازرگانیهاس دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، گفت: «مطمئنا نگرانیهایی در مورد رکود تورمی دوباره وجود دارد.» بورنشتاین گفت، این ترکیب تورم بالا بهعلاوه بیکاری بالا، «برای فدرالرزرو واقعا دشوار است که با آن مقابله کند.» بورنشتاین گفت: «آنها میتوانند اقتصاد را تقویت یا آن را کند کنند و این دو مشکل راهحلهای متضادی را میطلبند.» فدرالرزرو میتواند نرخ بهره را کاهش دهد تا هزینهها و استخدام را افزایش دهد که این میتواند تورم را بدتر کند؛ یا میتواند نرخ بهره را افزایش دهد تا تورم را کاهش دهد که این هم میتواند استخدام را «کُند» کند. زیمبا گفت؛ قیمتهای بالاتر نفت احتمالا به «چسبندهتر ماندن تورم» اشاره دارد، به این معنی که کاهش نرخ بهره برای فدرالرزرو دشوارتر است. زیمبا گفت: در نتیجه، «نرخ وام مسکن و سایر نرخهای بهره بلندمدت ممکن است در سطوح فعلی خود گیر کنند.» نرخ وام مسکن که در ۲۷ فوریه ۵.۹۹درصد بود، تا ۱۲مارس به ۶.۲۹درصد رسید.
حتا اگر جنگ فردا پایان یابد، ممکن است همین الان هم تغییرات بلندمدت را سرعت بخشد. روگوسکی حملات ایالاتمتحده به ایران را «تزریق آدرنالین» به یک تغییر جهت در حال انجام خواند، زیرا قدرتهای میانی بهدنبال کاهش وابستگی خود به ایالاتمتحده هستند. روگوسکی گفت؛ این تغییر جهت «بر شرایط تجارت ما تاثیر خواهد گذاشت که این هم بیتردید تاثیر روشنی بر اقتصادمان خواهدداشت.»
«دیوید کفی»، متخصص تدارکات و زنجیره تامین در شرکت کاتالانت، گفت؛ برای برخی از مشاغل، جنگ گفتوگوها در مورد ریسک را تسریع میکند. کفی گفت: «آنها ممکن است فرض کردهباشند که «بله، ریسک در خاورمیانه وجود دارد»، اما ممکن است فرض نکردهباشند که این ریسک شروع خواهدشد.» وی گفت؛ ایمنترکردن زنجیرههای تامین میتواند هزینهها را برای مصرفکنندگان افزایش دهد. در همین حال، «هایدی پلتیر»، محقق ارشد پروژه هزینههای جنگ دانشگاه براون، گفت؛ جنگ همچنین بهمعنای هزینههای بلندمدت پیرامون پرداخت بدهیها و مراقبتهای بهداشتی جانبازان است. پلتیر گفت: «ما حداقل یکتریلیون دلار سود برای جنگهای عراق و افغانستان هزینهکردهایم و این رقم رو به افزایش است، زیرا بهنظر نمیرسد که هیچیک از آن اصلرا پرداخت کرده باشیم.» او گفت، هزینههای نظامی همچنین تمایل به ایجاد مشاغل کمتری نسبت به سرمایهگذاری دولت در آموزش یا مراقبتهای بهداشتی دارد. پلتیر پرسید: «اگر ما برای این هزینه میکنیم، برای چه چیزی هزینه نمیکنیم؟»
