اسرائیل ادعا میکند به دنبال «تمام کردن کار در لبنان است»
تلآویو در کمین حزبالله
هشت روز پس از آغاز سال جدید، محاسبات اسرائیل به طرز چشمگیری تغییر کرد. به دلایلی، مقابله با ایران به اولویت اصلی برنامهریزان نظامی اسرائیل تبدیل شد، بهویژه به این دلیل که نیاز به هماهنگی نزدیک با ایالات متحده داشت. اما نقشههای حمله مجدد علیه حزبالله همچنان آماده روی میز باقی ماند. در ۲مارس، کمتر از ۴۸ساعت پس از آغاز حملات هماهنگ اسرائیل و ایالات متحده به ایران، حزبالله ۶موشک به شمال اسرائیل شلیک کرد و به اسرائیل فرصتی را که منتظرش بود، داد. سرلشکر رافی میلو، رئیس فرماندهی شمالی اسرائیل، هفته گذشته گفت: «حزبالله در یک کمین استراتژیک افتاد.» او حمله این گروه به اسرائیل را «اشتباهی جدی» خواند. او قول داد که حملات تا زمانی که حزبالله «ضربه جدی» نخورد، ادامه خواهد یافت.
اسرائیل موجهای متوالی از حملات را در سراسر لبنان آغاز کرده و میگوید که رهبران ارشد حزبالله، زیرساختهای فرماندهی، انبارهای سلاح، موشکاندازها و تاسیسات آموزش نظامی را هدف قرار میدهد. ارتش این رژیم دهها هشدار تخلیه صادر کرد که صدها هزار غیرنظامی لبنانی را به سمت شمال و در امتداد رودخانه لیتانی آواره کرد. وزارت بهداشت لبنان روز چهارشنبه اعلام کرد که بیش از ۶۸۰نفر کشته شدهاند. اسرائیل پس از آتشبس نوامبر۲۰۲۴، با تصرف پنج نقطه استراتژیک، جای پای نظامی خود را در جنوب لبنان محکم کرده است. در روزهای اخیر، نیروهای این رژیم بیش از یک کیلومتر در خاک لبنان پیشروی کردهاند و این پیشروی را منطقه حائل «دفاع رو به جلو» نامیدهاند.
«جوزف عون»، رئیسجمهور لبنان، پیشروی اسرائیل را محکوم و این رژیم را به «عدم احترام به قوانین جنگ و قوانین بینالمللی» متهم کرد. در عین حال، او فعالیتهای نظامی حزبالله را ممنوع کرده است. به گفته یک مقام ارشد نظامی سابق، حزبالله زمانی یکی از قدرتمندترین بازیگران غیردولتی جهان محسوب میشد. اسرائیل رهبران ارشد نظامی و سیاسی و زرادخانههای این گروه را هدف قرار داده است. با این حال، حزبالله همچنان توانسته با پرتاب صدها موشک و پهپاد به سمت اسرائیل واکنش نشان دهد. عصر چهارشنبه، حزبالله بیش از ۱۰۰ موشک را در یک رگبار شلیک کرد.
منابعی در اسرائیل به سیانان گفتند که این گروه همچنین حملات مستقیمی به مواضع ارتش اسرائیل انجام داده و نیروهای ویژه رضوان تلاش کردند تا به شمال اسرائیل حمله کنند. به گفته ارتش اسرائیل، دو سرباز اسرائیلی در جنوب لبنان کشته و حداقل ۱۴نفر زخمی شدند. اسرائیل در طول درگیری ۱۳ماهه که پس از حمله ۷اکتبر حماس به اسرائیل آغاز شد، ضرباتی به حزبالله وارد کرد؛ جنگی که حزبالله یک روز بعد (۸ اکتبر) با گشودن جبهه دوم از لبنان به آن پیوست.
اما تا زمان آتشبس۲۰۲۴، ارتش اسرائیل تخمین زد که حزبالله تا یکسوم از ذخایر موشکی قبل از جنگ خود را حفظ کرده است. یک مقام نظامی اسرائیل (به شرط فاش نشدن نام) به سیانان گفت: «چه ۳۰درصد و چه ۱۰درصد، این هنوز برای ایجاد تهدیدی جدی برای غیرنظامیان در شمال کافی است.» این مقام نظامی اسرائیلی گفت که در جریان ترتیبات اولیه آتشبس، حزبالله بخش عمدهای از نیروها و داراییهای خود را به شمال رودخانه لیتانی منتقل کرد؛ اما همچنان قابلیتهای خود را در جنوب لبنان - چه از نظر نیرو و چه از نظر تسلیحات - حفظ کرده است. یک منبع اسرائیلی آگاه به ارزیابیهای استراتژیک به سیانان گفت که این شامل سلاحهای دقیقی میشود که قادر به هدف قرار دادن اهداف در برد ۸ تا ۱۰ کیلومتر (۵ تا ۶ مایل) و موشکهای ضد تانک و همچنین یک برنامه پهپادی فعال میشود.
از زمان آتشبس۲۰۲۴، اسرائیل تقریبا هر روز حملاتی را علیه نیروها و زیرساختهای حزبالله در سراسر جنوب لبنان انجام داده است. به گفته دو منبع اسرائیلی، در ماههای اخیر، مقامهای نظامی اسرائیل به این نتیجه رسیدهاند که توانبخشی نظامی حزبالله سریعتر از تلاشهای ارتش اسرائیل برای ایجاد اختلال در این گروه در حال پیشرفت است. سپهبد ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، عملیات لبنان را بهعنوان یک «فرصت» توصیف کرد. یک مقام ارشد اسرائیلی به سیانان گفت: «اسرائیل میخواهد کار را در لبنان تمام کند.» موضع اسرائیل این است که دولت لبنان - و نیروهای مسلح - توانایی مقابله با حزبالله را ندارند. هنگامی که ارتش لبنان در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرد که کنترل عملیاتی جنوب رودخانه لیتانی را بهدست آورده است، اسرائیل آن را «ناکافی» دانست. چند روز پس از اعلام غیرقانونی بودن فعالیت نظامی حزبالله، رئیسجمهور لبنان گفت که حزبالله «به خاطر محاسبات سایر بازیگران» تلاش میکند. او خواستار مذاکرات مستقیم با اسرائیل برای دستیابی به «توقف نهایی خصومتها» شد. اما مقامات اسرائیلی چشمانداز کمی برای یک توافق پایدار بدون فشار نظامی قابلتوجه میبینند.
«آساف اوریون»، سرتیپ بازنشسته و پژوهشگر بینالمللی در موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، گفت: «دولت لبنان خواستار مذاکره است، اما اسرائیل شرایط فعلی را غیرقابل قبول میداند و کابینه نتانیاهو احتمالا بدون یک دستاورد نظامی قابلتوجه، با پایان دادن به درگیری موافقت نخواهد کرد.» اوریون میگوید حزبالله در حال احیای روایت خود از مقاومت است؛ زیرا دولت لبنان طرفدار دیپلماسی است. اوریون به سیانان گفت: «باید به خاطر داشت که چه کسی سلاح در دست دارد.» گسترش کمپین اسرائیل علیه حزبالله دو هدف اعلامشده دارد: «تضعیف و تخریب قابلیتهای حزبالله» و «تقویت مرز شمالی اسرائیل».
منابع اسرائیلی میگویند که کارزار نظامی در لبنان نشاندهنده بازنگری گستردهتر در دکترین استراتژیک اسرائیل از اکتبر ۲۰۲۳ است: اسرائیل معتقد است که برای محافظت از غیرنظامیان در برابر نیروهای مستقر در مرزهای خود، باید یک دفاع نظامی قوی ایجاد کند. در اکتبر۲۰۲۳، اسرائیل مجبور شد بیش از ۶۰هزار نفر از ساکنان نزدیک مرز را تخلیه کند؛ این رژیم قول داده که دیگر مجبور به انجام چنین کاری نشود. مناطق حائلی که اسرائیل ایجاد یا گسترش داده است - با ترسیم خطوط جدید در غزه، لبنان و سوریه - منعکسکننده همین منطق است. این رویکرد امنیتی با جاهطلبیهای توسعهطلبانه ائتلاف حاکم راست افراطی اسرائیل همسو است. «آمیتهالوی»، نماینده مجلس از حزب لیکود، هفته گذشته گفت که رودخانه لیتانی که حدود ۶مایل در جنوب لبنان امتداد دارد، «باید به خط زرد جدید شمال تبدیل شود» که اشاره به خطی است که اسرائیل در غزه به آن عقبنشینی کرده است. مقامات نظامی اسرائیل علنا تاکید میکنند که عملیات فعلی محدود و هدفمند است، اما فشار سیاسی برای گسترش منطقه حائل در درازمدت واقعی است.
اسرائیل معتقد است که حزبالله در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارد. یک مقام نظامی اسرائیل گفت: «در مواجهه با فرصتی که با تصمیم حزبالله برای آغاز جنگ ایجاد شد، باید از این لحظه برای پایان دادن به کاری که در آن زمان تکمیل نکردیم، استفاده کنیم.» اوریون گفت، وقتی درگیری با ایران به پایان برسد - احتمالا با تصمیم دونالد ترامپ - اسرائیل توجه خود را بهطور کامل به لبنان معطوف خواهد کرد. اوریون ارزیابی کرد که نیروی هوایی اسرائیل، پس از ایران، آزاد خواهد بود تا عملیات زمینی علیه حزبالله را پوشش دهد. او گفت: «با این حال، اسرائیل همچنان میتواند چندین هفته دیگر درگیری محدود با حزبالله را مدیریت کند.
