شماره روزنامه ۶۵۲۴
|

پیشتازی اروپایی‌ها در هزینه‌های عمومی؛

سهم مخارج دولت‌ها از تولید ناخالص داخلی، یکی از شاخص‌های کلیدی ارزیابی اقتصاد کشورها به شمار می‌رود. پیش از همه‌گیری کرونا، میانگین این شاخص در سطح جهانی ۳۵درصد بود. با آغاز پاندمی، سهم مخارج دولت‌ها به‌طور ناگهانی به ۴۱درصد جهش کرد و با وجود کاهش تدریجی در سال‌های بعد، کماکان به سطوح پیش از بحران…

اخبار خبرهای روزنامه دنیای اقتصاد

    شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴
  • جهش بزرگ بهره‌وری انرژی در پتروشیمی شهید‌ تندگویان

    با تکیه بر اقدامات فنی و نوآورانه متخصصان داخلی، شاخص مصرف انرژی در پتروشیمی شهید‌تندگویان کاهش چشمگیری یافت. به گزارش روابط‌عمومی و امور بین‌الملل پتروشیمی شهید‌تندگویان، براساس گزارش منتشرشده تحت‌عنوان «گزارش وضعیت مصرف و پروژه‌های انرژی دی‌ماه ۱۴۰۴ شرکت‌های تابعه» از سوی گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، شاخص مصرف انرژی ویژه کل در این مجتمع پتروشیمی در ماه‌های اخیر با کاهش قابل‌توجهی همراه بوده‌است.
  • انرژی زمین‌گرمایی؛ ظرفیت جدید تامین برق اروپا

    تحقیقات جدید نشان می‌دهد انرژی زمین‌گرمایی می‌تواند سهم بزرگی از برق تولیدشده با سوخت‌های فسیلی در اتحادیه اروپا را جایگزین کند و حتی کشورهایی که فعالیت‌های آتش‌فشانی ندارند، قادر به تولید برق پاک از این منبع خواهند بود.
  • تجربه کاربران ایرانی از شبکه: فرسایشی، کند و مختل شده؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    خاموشی وی‌پی‌ان‌ها؟

    دنیای اقتصاد: اینترنت ایران با گذشت بیش از یک ماه هنوز به وضعیت قبل از قطع سراسری در ۱۸ دی‌ماه برنگشته است. تجربه کاربران ایرانی از شبکه هم بیشتر از قبل فرسایشی، کند و مختل شده است. از طرف دیگر، به دلیل توقف تامین مالی آمریکا احتمال قطع دسترسی به فیلترشکن هم افزایش یافته است. در یک هفته اخیر، بسیاری از رسانه‌های بین‌المللی گزارش دادند که ممکن است دسترسی کاربران ایرانی به فیلترشکن‌ها از بین برود. این موضوع به کمبود منابع مالی ارائه ابزارهای حفظ حریم خصوصی و عبور از محدودیت‌های اینترنتی مرتبط است که به‌طور غیرمستقیم از سمت نهادهای آمریکایی تامین می‌شود.
  • چرا زنده نگه‌داشتن شرکت‌های ورشکسته به رکود اقتصادی می‌انجامد؟

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    اقتصاد سیاسی تخصیص ناکارآمد منابع

    دنیای اقتصاد - فربد بهروز: وقتی رشد اقتصادی برای مدتی طولانی در سطوح پایین باقی می‌ماند و بهره‌وری از روند بلندمدت خود فاصله می‌گیرد، نمی‌توان علت را تنها به شوک‌های بیرونی یا نوسانات موقتی تقاضا نسبت داد. تجربه دهه‌های ازدست‌رفته در اقتصادهای پیشرفته نشان می‌دهد ریشه تداوم رکود را باید در اختلال سازوکارهای بنیادین بازار بررسی کرد. کارکرد اصلی بازار هدایت منابع به سمت بخش‌های کارآمد است اما گاهی این فرآیند دچار مشکل می‌شود. این پدیده که در اقتصاد توزیع نامناسب منابع نامیده می‌شود زمانی رخ می‌دهد که نهادهای مالی و نظارتی مانع خروج شرکت‌های ناکارآمد از چرخه اقتصاد می‌شوند.
  • چرخه خشونت و امکان گذار؛ از چندقطبی‌سازی تا گفت‌وگو

    در بسیاری از جوامع، لحظات بحرانی نه با تصمیم‌های اقتصادی بلکه با انفجار هیجان‌های جمعی تعریف می‌شوند. زمانی که اعتراض، انتخابات یا بحران رخ می‌دهد، شکاف‌های پنهان جامعه آشکار می‌شود و قطب‌های مختلف اجتماعی به‌سرعت در برابر یکدیگر صف‌آرایی می‌کنند. در چنین شرایطی، زبان گفت‌وگو جای خود را به زبان حذف می‌دهد و رقیب به دشمن بدل می‌شود. پرسش اساسی این است: چگونه جامعه وارد چرخه خشونت می‌شود و مهم‌تر از آن، چگونه می‌توان از آن خارج شد؟
  • وابستگی صنعتی آمریکا به واردات مس تصفیه‌شده

    دنیای اقتصاد: بر اساس گزارش منتشر شده از سوی موسسه تحلیل بازار مواد معدنی بنچمارک (Benchmark Mineral Intelligence) ایالات متحده با وجود تولید بالای مس خام، به‌دلیل کمبود ظرفیت ذوب و پالایش همچنان به واردات مس تصفیه‌شده وابسته است؛ وضعیتی که می‌تواند امنیت زنجیره تامین فلزات صنعتی این کشور را در سال‌های آینده تحت فشار قرار دهد. بر اساس این گزارش، آمریکا در مجموع از محل استخراج داخلی و بازیافت ضایعات قادر است معادل ۱۴۶ درصد نیاز داخلی خود مس تامین کند؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۴۰ درصد برای چین، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده جهان، نشان‌دهنده خوداتکایی بالاتر آمریکا در تامین مواد اولیه است. با این حال، نبود ظرفیت کافی برای تبدیل کنسانتره به فلز قابل استفاده باعث شده است بخش قابل‌توجهی از این مواد خام به خارج صادر شود.
  • ترمز بهره‌وری معادن با قفل واردات ماشین‌آلات

    بخش معدن ایران امروز در نقطه‌ای قرار گرفته است که اگر مساله نوسازی ماشین‌آلات آن حل نشود، صحبت از افزایش تولید، توسعه صادرات و رشد سرمایه‌گذاری بیشتر شبیه شعار خواهد بود تا برنامه عملی. تجربه ما در بخش خصوصی نشان می‌دهد یکی از مهم‌ترین موانع رشد معدنکاری در کشور، محدودیت‌هایی است که برای واردات ماشین‌آلات معدنی وجود دارد؛ محدودیت‌هایی که نه‌تنها مشکل را حل نکرده، بلکه به فرسودگی گسترده ناوگان معدنی دامن زده است.
  • افزایش همکاری‌های معدنی قزاقستان و آمریکا

    دنیای اقتصاد: براساس گزارش منتشرشده از سوی خبرگزاری «کازاینفورم»، بخش معدن قزاقستان در مسیر توسعه سرمایه‌گذاری‌های خارجی قرار گرفته و تمرکز سرمایه‌گذاران بین‌المللی، به‌ویژه سازمان توسعه مالی آمریکا (DFC)، بر پروژه‌های استراتژیک معدنی این کشور افزایش یافته است.
  • چگونه ورق معاملات تحت فشار ریسک‌های سیاسی برگشت؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    بازدهی ماهانه بورس در کف ۵ ساله

    برگزاری دو دور مذاکره دیپلماتیک و هسته‌ای میان تهران و واشنگتن در بهمن‌ ماه، به‌تنهایی کافی بود تا فضای مبهمی بر بازارهای دارایی و مالی حاکم شود. تجربه نشان داده در چنین مقاطعی، سرمایه‌گذاران بیش از آنکه به متغیرهای بنیادی واکنش نشان دهند، تحت‌تاثیر اخبار و سیگنال‌های سیاسی قرار می‌گیرند. انتشار اخبار ضدونقیض از روند گفت‌وگوها باعث شد معامله‌گران با احتیاط بیشتری رفتار کنند و همین موضوع، نوسانات رفت‌وبرگشتی را در بازار‌های سهام، ارز و سایر دارایی‌ها تشدید کرد. در ماه گذشته، بازارهای دارایی شاهد موجی از نوسانات قیمتی بوده‌اند. به ویژه در بهمن ماه، نوسانات قیمت‌ها بیشتر از هر عاملی، تحت‌تاثیر ریسک‌های سیاسی شکل گرفته است.
  • حلقه مفقوده بازارهای مالی

    در عمل، بانک، بیمه و بورس بیش از هر زمان دیگری به هم وابسته‌اند؛ منابع میان آنها در گردش است، مالکیت‌ها درهم تنیده شده و ابزارهای مالی مشترک شکل‌گرفته‌اند، بااین‌حال در روایت عمومی، این سه بازار همچنان جدا از هم تصویر می‌شوند و همین شکاف، همگرایی زیست‌بوم مالی کشور را ناتمام گذاشته‌است. رسانه‌های تخصصی می‌توانند حلقه مفقوده این زیست‌بوم باشند؛ حلقه‌ای برای ساختن روایت واحد از پیوند بانک، بیمه و بورس؛ روایتی که با تقویت اعتماد و کاهش نااطمینانی، مسیر تعمیق مالی و کارآیی بیشتر نظام مالی را هموار می‌کند. در تکمیل این بحث، توجه به دیدگاه‌های اخیر آرام رشیدی، دستیار رئیس‌کل بانک‌مرکزی در امور رسانه و وحید نوبهار، مشاور مدیرعامل بانک دی، می‌تواند ابعاد روشن‌تری از این موضوع ارائه دهد.
  • بررسی نقش قیمت پول و خواب مطالبات در فرآیند بیمه‌گری

    تورم مزمن و نرخ‌های بالای سود باعث شده‌است که هر روز تاخیر در گردش نقدینگی، هزینه‌ای جدی برای بنگاه‌های اقتصادی ایجاد کند. صنعت بیمه نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ صنعتی که اساس فعالیت آن بر دریافت حق‌بیمه امروز و پرداخت خسارت در آینده است.در چنین ساختاری، قیمت پول و ارزش زمانی آن نقش کلیدی در سلامت مالی شرکت‌های بیمه دارد، اما یکی از مشکلات جدی بازار بیمه کشور، موضوعی است که کمتر به آن پرداخته می‌شود: خواب مطالبات و عدم‌وصول به‌موقع حق‌بیمه‌ها.در بسیاری از قراردادهای بیمه‌ای در ایران، پوشش بیمه‌ای از ابتدای قرارداد فعال می‌شود، درحالی‌که حق‌بیمه یا به‌صورت اقساطی یا با تاخیرهای طولانی از بیمه‌گذاران و حتی شبکه فروش دریافت می‌شود.
  • بررسی عملکرد شاخص کل در ماه پایانی سال طی ۱۷ سال اخیر؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    احتمال بُرد بورس در اسفندماه

    با آغاز آخرین ماه سال ۱۴۰۴، بورس تهران در شرایطی به استقبال اسفند رفته که تحت‌تاثیر ریسک‌های سیاسی و نظامی، افت زیادی را تجربه کرده است. تشدید تنش‌های منطقه‌ای، افزایش نااطمینانی نسبت به آینده روابط خارجی و همچنین ابهام در مسیر سیاست‌های اقتصادی، موجب شده تا سرمایه‌گذاران با احتیاط بیشتری در بازار فعالیت کنند. در نتیجه این فشارها، شاخص کل با کاهش قابل‌توجهی همراه شده و بسیاری از نمادها به محدوده‌های ارزنده‌تری از منظر تحلیلی رسیده‌اند. با این حال، بررسی عملکرد شاخص کل بازار سهام در ۱۷ سال اخیر نشان می‌دهد که این نماگر عمدتا در اسفندماه کارنامه‌ای سبز به بازار ارائه داده است. همچنین در اغلب سال‌ها، حتی در صورت ثبت بازدهی منفی، میزان افت شاخص در اسفندماه محدود بوده است. اکنون که بورس تهران با نسبت قیمت به سود (P/E) کمتر از ۷واحد معامله می‌شود و ارزش دلاری بازار به سطوح تاریخی پایینی رسیده، این پرسش مطرح است که آیا می‌توان به تکرار الگوی تاریخی خوش‌بین بود یا سایه ریسک‌های سیاسی، مسیر متفاوتی را رقم خواهد زد؟
  • رشد ۵۵ درصدی درآمد شرکت آهن و فولاد ارفع

    شرکت آهن و فولاد ارفع به عنوان یکی از تولیدکنندگان مطرح آهن اسفنجی و شمش فولادی در کشور با وجود رویارویی با چالش‌ها و موانع متعدد طی ۱۰ماهه سال ۱۴۰۴، توانست عملکرد تحسین‌برانگیزی را در شاخص‌های عملکردی خود در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۳ رقم بزند و رشد ۱۳درصدی در تولید و افزایش بیش از ۵۵ درصدی را در درآمدزایی محقق کند.
  • مدیرعامل «صبا انرژی» از اجرای کامل حاکمیت شرکتی خبر داد

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    حرکت به سمت شفافیت و تکمیل زنجیره‌های ارزش

    دنیای اقتصاد: مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کشوری (صبا انرژی)، از تغییر رویکرد مدیریتی این مجموعه با محوریت اجرای کامل دستورالعمل حاکمیت شرکتی خبر داد و اعلام کرد حرکت به سمت شفاف‌سازی معاملات از طریق بورس کالا، خروج از مدیریت مستقیم شرکت‌ها و تکمیل زنجیره‌های ارزش در حوزه‌های پتروشیمی، فولاد و نیروگاهی از مهم‌ترین راهبردهای جدید این هلدینگ است.
  • مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان تاکید کرد

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    ضرورت تدوین استراتژی صادرات‌محور

    مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان گفت: آینده فولاد هرمزگان با همسویی کامل با استانداردهای بین‌المللی و رویکرد صادراتی تعریف می‌شود و این ترکیب، نقشه راهی روشن برای توسعه، کاهش کربن و بهبود بهره‌وری در شرکت با چشم‌انداز تا افق ۱۴۱۴ ترسیم می‌کند.
  • بورس کالا ترمز افزایش قیمت صنعت خاکستری را کشید

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    کاهش ۱۰ درصدی مصرف سیمان

    صنعت سیمان ایران در تلاقی رکود تقاضای ساختمانی، افزایش بی‌سابقه هزینه‌های تولید و محدودیت‌های انرژی قرار گرفته است. بازاری که طبق آمار ۹ ماهه امسال با افت حدود ۱۰ درصدی مصرف مواجه شده و در عین حال، سازوکار فعلی عرضه در بورس کالای ایران نیز مانع از رشد متناسب قیمت‌ها با هزینه‌های تولید شده است.صنعت سیمان به‌عنوان یکی از صنایع پایه و راهبردی اقتصاد ایران، همواره پیوندی مستقیم با بخش مسکن، پروژه‌های عمرانی و توسعه زیرساخت‌های کشور دارد و تغییرات در این حوزه‌ها به‌سرعت در آمار تولید، مصرف و قیمت این محصول منعکس می‌شود.
  • چرا بزرگ‌ترین میدان نفتی مشترک ایران به ظرفیت واقعی نمی‌رسد؟

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    توسعه  آزادگان در حبس «بدعت مالی»

    دنیای اقتصاد - هادی سلگی : درحالی‌که نقشه انرژی جهان به سمت بهره‌برداری حداکثری از مخازن مشترک حرکت می‌کند، میدان نفتی آزادگان در ایران با چالشی فراتر از تحریم‌ها روبه‌روست؛ یک بن‌بست ساختاری. جریان رویدادهای اخیر نشان می‌دهد؛ مدلی که در دولت سیزدهم پایه‌گذاری شد و در دولت فعلی نیز ادامه‌یافته، توسعه این میدان راهبردی را به‌جای «منطق مهندسی مخزن»، در مسیر «آزمون و خطای فنی» قرار داده‌است. به گزارش «دنیای‌اقتصاد» یکی از کلیدی‌ترین نقاط نقد در مدل کنونی، ورود نهادهای مالی و بانک‌ها به حوزه‌ای است که قانونا و شرعا از آن منع شده‌اند. طبق قوانین جاری کشور، بنگاهداری بانک‌ها ممنوع است.
  • گامی راهبردی برای پایداری انرژی در شمال‌شرق؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    قفل ۲۰‌ساله «توس» شکست

    در پهنه وسیع و استراتژیک شمال‌شرق ایران، جایی‌که سرمای استخوان‌سوز زمستان همواره با دغدغه «افت فشار گاز» گره‌خورده است، خبر بهره‌برداری از یک میدان‌گازی جدید، فراتر از یک پروژه صنعتی ساده، به‌معنای تزریق اطمینان به شریان‌های حیاتی این منطقه است. میدان‌گازی «توس» که بیش از چهار دهه ‌از کشف اولیه و ۲۰سال ‌از مطالعات جدی توسعه آن می‌گذشت، سرانجام در روز دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴، با فرمان رئیس‌جمهور وارد مدار تولید شد. این پروژه که پس از سال‌ها توقف به‌دلیل تحریم، چالش‌های فنی و محدودیت‌های بودجه‌ای به سرانجام رسید، حالا به‌عنوان «نقطه اتکای جدید» پایداری گاز در استان‌های خراسان‌رضوی، شمالی و جنوبی شناخته می‌شود.
  • احتمال همکاری انرژی با آمریکا

    وزیر نفت با اشاره به تداوم مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن، احتمال همکاری دو کشور در حوزه نفت و گاز را رد نکرد و گفت: «همه‌چیز محتمل است.» محسن پاک‌نژاد در گفت‌وگو با «ایلنا» تصریح کرد؛ هنوز مشخص نیست همکاری‌های نفتی و گازی ایران و آمریکا در شرایط فعلی وارد فاز‌اجرایی شود، اما این موضوع می‌تواند در چارچوب روند مذاکرات مورد‌توجه قرار گیرد.
  • جهش برنت به اوج ۶ ‌ماهه

    دنیای‌اقتصاد – حمید ملازاده: بهای طلای‌سیاه در پایان هفته با صعودی قابل‌توجه به بالاترین سطح ۶‌ماه گذشته رسید؛ افزایشی که در پی تعیین ضرب‌الاجل ۱۰ تا ۱۵ روزه از سوی دونالد ترامپ برای دستیابی ایران به توافق هسته‌ای رقم خورد. رئیس‌جمهور آمریکا هشدار داده در صورت عدم‌پیشرفت مذاکرات، «پیامدهای بدی» در انتظار خواهد بود؛ موضعی که به‌سرعت بر انتظارات بازارهای جهانی انرژی اثر گذاشت. به گزارش تارنمای tradingeconomics و تا لحظه تنظیم این خبر، در معاملات روز جمعه ۲۰ فوریه، نفت‌برنت در محدوده بالاتر از ۷۱دلار در هر بشکه معامله و به قله ۶ماهه (بالاترین میزان از ماه اوت ۲۰۲۵) رسید.
  • سه روش برای جلوگیری از منزوی شدن رهبران تحول‌آفرین در سیستم‌های محافظه‌کار؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۳

    مدیر جسورتان چگونه همرنگ جماعت می‌شود؟

    شما با ریسک استراتژیک، مدیری جسور را استخدام کردید تا ساختارها را دگرگون کند. اما حالا در مقام مدیرعامل یا عضوی از تیم مدیریت ارشد، می‌بینید همان سیستمی که قرار بود اصلاح شود، در حال سرکوب و محدود کردن اوست. در بیشتر موارد، این چالش ضعف فردی نیست، بلکه نشان‌دهنده شکست سیستم است.
  • آیا جلسه ۷ صبح، زیادی زود نیست؟

    تجربه: من در یک شرکت بزرگ در میدوست کار می‌کنم که مثل خیلی از شرکت‌های بزرگ که در دوران کرونا، همه کارکنان را به دورکاری فرستادند، سعی دارد حالا پس از گذشت چند سال، کارکنان را دوباره به محل کار برگرداند. دارم سعی می‌کنم بین زندگی شخصی و کارم تعادل برقرار کنم، اما این کار واقعا سخت شده. اخیرا یک مدیر جدید برایمان آمده که می‌گوید باید هفته‌ای دو بار در جلسه‌های تیمی شرکت کنیم. و شروع جلسات، ساعت ۷ صبح است. یعنی من باید حداکثر ۶:۱۵صبح خانه را ترک کنم. بیشتر تامین‌کننده‌هایی که با آنها کار می‌کنم در ساحل غربی هستند. بنابراین، شلوغ‌ترین ساعات کاری من اوایل تا اواخر بعدازظهر است.
  • استخدام ۶۵ ساله‌ها به‌جای ۲۵ ساله‌ها

    «مانِشا توماس» از زمان فارغ‌التحصیلی از کالج بارنارد دانشگاه کلمبیا در سال ۲۰۲۴ راه‌های مختلفی برای کاریابی آموخته است؛ از جست‌وجو در شبکه آشنایان و معرفی اطرافیان تا استفاده از گروه‌های جست‌وجوی شغل و درخواست مصاحبه‌های کاری. اما پس از ۱۴ماه سماجت کردن با فرآیندهای استخدامی سختگیرانه و نمرات رد کارشناسان منابع انسانی ده‌ها شرکت مختلف، هنوز این جوان ۲۳ ساله نتوانسته است مدرک تحصیلی برنامه‌ریزی شهری خود را در یک شغل تمام‌وقت به کار بگیرد.
    پنجشنبه، ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
  • در نشست کمیته حمایت از کسب‌وکار، جزئیات پرداخت زیان بازرگانان بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۲

    پرونده ناتمام خسارات بندر

    یکصدودومین نشست کمیته حمایت از کسب‌وکار روز سه‌شنبه بیست‌وهشتم بهمن ماه در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد. این نشست در حالی برگزار شد که برخی موضوعات مهم اقتصاد و تجارت کشور همچنان در پیچ‌وخم تصمیم‌گیری‌های اجرایی باقی مانده و تعلل در حل‌وفصل مشکلات توسط سیاستگذاران، نگرانی فعالان اقتصادی را تشدید کرده است. پرونده خسارت‌دیدگان انفجار بندر شهید رجایی از جمله مواردی است که پس از گذشت ۹ ماه هنوز از مرحله جبران اولیه عبور نکرده و به گفته نمایندگان بخش خصوصی، میزان پرداختی بیمه‌ها حتی به ۵۰ درصد خسارت‌ها نیز نرسیده است؛ آن هم با محاسباتی مبتنی بر نرخ‌ پیشین ارز که عملا بخشی از زیان را به بنگاه‌ها تحمیل کرده است. در واقع به گفته آنان، میزان پرداخت خسارات منطقی محاسبه نشده و بخش کوچکی از زیان را پوشش می‌دهد. همچنین نمایندگان پارلمان بخش خصوصی، عدم‌مشارکت ایران در نظرسنجی‌های بانک جهانی را تهدیدی برای جذابیت سرمایه‌گذاری خارجی و اعتبار بین‌المللی کشور می‌دانند و نسبت به تداوم این رویه هشدار دادند.
  • «دنیای اقتصاد» در گفت‌وگو با فعالان بازار بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۵۱۲

    اثربخشی اعتبار ۳۰‌میلیون تومانی

    دولت تصمیم گرفته است برای حمایت از خانوارها «طرح ملی اعتبار فراگیر ایرانیان» را اجرا کند. طبق این طرح دهک‌های اول تا پنجم امکان دریافت ۳۰‌میلیون تومان اعتبار با نرخ سود ۵درصد برای خرید کالا را خواهند داشت و طی ۶ماه بعد از دریافت باید نسبت به تسویه این مبلغ اقدام کنند.