اخبار خبرهای روزنامه دنیای اقتصاد

در منطق اقتصاد آزاد، آزادی جریان اطلاعات و ارتباطات نه یک امتیاز لوکس، بلکه شرط لازم شکل‌گیری بازار رقابتی، نوآوری و رشد پایدار است. همان‌گونه که آدام اسمیت در بنیان‌های نظری اقتصاد بازار تاکید می‌کند، هر محدودیتی که مبادله آزاد را مختل کند، مستقیما به کاهش رفاه عمومی منجر می‌شود. بازار زمانی کارآمد است که اطلاعات آزادانه جریان داشته باشد، بازیگران اقتصادی بتوانند با کمترین مانع به یکدیگر متصل شوند و هزینه مبادله پایین باقی بماند. اینترنت در جهان امروز، بستر اصلی این مبادله است؛ قطع یا محدودسازی گسترده آن، معادل بستن جاده‌های بین‌شهری، خاموش‌کردن شبکه برق یا مختل‌کردن نظام بانکی و پرداخت است. در چنین شرایطی، نه رقابت شکل می‌گیرد، نه قیمت‌ها به‌درستی کشف می‌شوند و نه سرمایه‌گذاری معنا پیدا می‌کند.

تورم بالا و ماندگار در اقتصاد ایران پدیده‌ای تک‌علتی نیست، اما بدون تردید یکی از ریشه‌های اساسی آن ناترازی مزمن میان درآمدها و هزینه‌های دولت است. این ناترازی که سال‌هاست در بودجه عمومی تکرار می‌شود، در نهایت به استقراض، خلق پول و افزایش پایه پولی منجر شده و رشد افسارگسیخته نقدینگی را رقم زده است؛ درحالی‌که بخش واقعی اقتصاد رشد متناسبی نداشته است.

در عصر دیجیتال امروز، اینترنت دیگر یک ابزار جانبی یا یک خدمت لوکس محسوب نمی‌شود؛ بلکه به زیرساخت پایه تولید، تجارت، آموزش، ارتباطات و حتی حکمرانی تبدیل شده است. اقتصاد جهانی طی دو دهه گذشته بر محور داده، اتصال و سرعت گردش اطلاعات بازتعریف شده و کشورهایی که توانسته‌اند زیرساخت دیجیتال پایدار ایجاد کنند، سهم بیشتری از رشد اقتصادی و بهره‌وری را به دست آورده‌اند. در ایران نیز با وجود همه محدودیت‌ها، اقتصاد دیجیتال به یکی از معدود حوزه‌های پویا تبدیل شده و بنا بر برآوردها بیش از ۱۰‌میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.

در جهان امروز، هوش مصنوعی (AI) نه به‌عنوان یک انتخاب گذرا، بلکه به‌مثابه‌ی تحول‌آفرین‌ترین فناوری عصر حاضر شناخته می‌شود؛ نیرویی که پتانسیل بازتعریف بنیادین مدل‌های کسب‌وکار، جهش بهره‌وری و خلق مزیت‌های رقابتیِ دست‌نیافتنی را دارد. اما در پسِ این هیجانِ تکنولوژیک و سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی، واقعیتی تکان‌دهنده در جریان است: آمارهای جهانی نشان می‌دهند که نرخ شکست در پروژه‌های استقرار هوش مصنوعی به‌شکل غیرمتعارفی بالاست. گزارش‌های اخیر شرکت‌های طراز اول مشاوره مدیریت در جهان نظیر مک‌کینزی، بی‌سی‌جی، دیلویت، اکسنچر، پی‌دبلیوسی و کی‌پی‌ام‌جی، پرده از حقیقتی تلخ برمی‌دارند؛ بیش از ۷۰ تا ۹۵ درصد پروژه‌های AI در همان گام‌های نخستین متوقف شده یا هرگز به نتایج ملموس نمی‌رسند. این شکست‌های سریالی، نه‌تنها منابع مالی سازمان‌ها را می‌بلعند، بلکه با از بین بردن فرصت‌های طلایی، بقای شرکت‌ها را در بازار پرشتاب امروز به مخاطره می‌اندازند.

لیلی زواره‌ای- زلزله حذف ارز دولتی غذا، سفره‌های مردم را به حدی لرزاند که کالابرگ میلیونی هم هنوز نتوانسته است این سونامی را آرام کند. تجربه جهش ارز از ۲۸۵۰۰ تومان نشان داد که در صورت ثبات سایر شرایط، چند ماهی طول می‌کشد تا شوک اولیه تخلیه شود. باید گفت نوسانات قیمت مواد غذایی نه‌تنها شاخص رفاه است، که لنگر تورم هم محسوب می‌شود. اگرچه افزایش قیمت کالا‌ها به طور کلی به افزایش هزینه‌های زندگی منجر می‌شود، اما افزایش قیمت غذا به‌شدت خانوار‌های کم‌درآمد را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ چراکه سبد مواد غذایی این خانواده‌ها بخش مهمی از هزینه‌های زندگی خانوار را به خود اختصاص می‌دهد. همچنین افزایش قیمت مواد غذایی، خانوار‌های کم‌درآمد را مجبور می‌کند تا مصرف مواد غذایی خود را کاهش دهند. امروز لنگر تورم تازه فعال شده و حالا کم‌کم پس‌لرزه‌هایش بقیه اقلام را هم درگیر کرده است.

گردهمایی فرمانداران اصفهان در سایه هشدارهای صریح استاندار در باره «طرد مدیر پشت میز نشین» و «تکاپوی ملموس نوروزی» این بار متفاوت تر از همیشه برگزار شد. نمایندگان دولت در ۲۸ شهرستان اصفهان چهارشنبه گذشته در استانداری گرد هم آمدند تا تازه ترین راهبردهای مدیریتی برای روزهای پیش رو را احصاء و جمع بندی کنند. استاندار اصفهان در این نشست با به پیش کشیدن مفاهیم سرمایه اجتماعی، مدیر پشت میزنشین، گردشگری مبتنی بر الگو و رضایتمندی مردم، بسته راهبردی متفاوتی را در گذار از حوادث و رخدادهای دی ماه، پیش روی فرمانداران قرار داد.

نفیسه زمانی‌نژاد – بحران مسکن در ایران سال‌هاست از یک معضل اقتصادی فراتر رفته و به مسئله‌ای اجتماعی، جمعیتی و حتی امنیت روانی خانوارها تبدیل شده است. افزایش مستمر قیمت خرید و جهش‌های پیاپی اجاره‌بها، میلیون‌ها خانوار را در موقعیتی قرار داده که نه توان خانه‌دار شدن دارند و نه حتی از ثبات سکونتی برخوردارند. در چنین شرایطی، دولت چهاردهم با تصویب طرح «مسکن استیجاری» در شورای عالی مسکن، تلاش کرده است مسیری متفاوت از الگوی مالکیت‌محور سال‌های گذشته را پیش بگیرد؛ مسیری که بر تأمین سرپناه اجاره‌ای با ثبات نسبی برای دهک‌های پایین و زوج‌های جوان تمرکز دارد. حال پرسش آن است که آیا این طرح می‌تواند به یک سیاست پایدار و کارآمد تبدیل شود، یا همچون بسیاری از برنامه‌های پیشین، در پیچ‌ و خم بروکراسی، محدودیت منابع و ضعف اجرا فرسوده خواهد شد؟

استاندار اصفهان، در حاشیه مانور مشترک تعزیرات حکومتی و همایش «اصناف اصفهان، انصاف و قانون‌گرایی»، از برگزاری مستمر جلسات تنظیم بازار و بسیج تمام دستگاه‌های نظارتی برای صیانت از معیشت مردم در ایام پیش‌رو خبر داد و تاکید کرد که اولویت اصلی دولت در استان، توزیع عادلانه و وفور کالاهای اساسی است.

گروه اقتصاد شهری –کلان‌شهر اصفهان با جذب ۱۹ همت (هزار میلیارد تومان) سرمایه‌ در دوره ششم مدیریت شهری، وارد فاز جدیدی از توسعه زیرساختی شده است که در آن، بخش خصوصی نه‌تنها یک «تأمین‌کننده مالی»، بلکه بازوی اجرایی هویت‌بخشی به بافت‌های فرسوده محسوب می‌شود. مسعود حیدری، مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری شهرداری اصفهان، با اعلام بهره‌برداری از ۳۴ طرح مشارکتی از ابتدای سال جاری، از آمادگی ۱۱ پروژه دیگر برای افتتاح تا پیش از پایان اسفندماه خبر داد. این جهش سرمایه‌گذاری که منجر به ایجاد ۴ هزار فرصت شغلی شده، در حالی رخ می‌دهد که اصفهان با افتتاح «بازار طلا و جواهر خورشید»، حالا میزبان امن‌ترین قطب اقتصادی طلا در کشور است.

مدیر کل تشریفات استانداری و دستیار ویژه استاندار اصفهان گفت:اجرای پویش تبلیغاتی گسترده اصفهان در پایتخت، ضریب اشغال مراکز اقامتی این استان را از بحران ۵ درصد به میانگین ۴۸ درصد رساند.

شهردار اصفهان از بهره‌برداری دو ابرپروژه کلان حمل‌ونقل شهری شامل محور فرودگاه و تقاطع شهید فخری‌زاده تا پیش از آغاز سال نو خبر داد و اعلام کرد که هتل بزرگ جهان‌نما نیز طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده، در نوروز ۱۴۰۵ پذیرای مسافران و گردشگران خواهد بود. علی قاسم‌زاده با اشاره به شتاب اجرایی بالای طرح‌های زیرساختی در آستانه سال جدید، تاکید کرد که این پروژه‌ها در قالب «بسته پرواز اصفهان» با هدف تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان دنبال می‌شوند تا ثمره سرمایه‌گذاری‌های عمرانی به‌صورت ملموس در فضای شهر نمایان شود.

شهرداری اصفهان با هدف بازتعریف حکمرانی دیجیتال و ارتقای شفافیت مالی، فراخوانی رسمی برای شناسایی شرکت‌های توانمند در حوزه طراحی زیرساخت‌های بلاکچین و توکن‌سازی دارایی‌های شهری منتشر کرد. به گزارش دنیای اقتصاد نادر آخوندی، مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در امور سرمایه‌گذاری، این اقدام را گامی راهبردی برای تبدیل اصفهان به الگوی کلان‌شهرهای هوشمند توصیف کرد و گفت که اجرای این پروژه، امکان نظارت برخط، رهگیری بودجه‌های غیرنقدی و بهره‌وری حداکثری از منابع شهری را فراهم می‌کند. او با تأکید بر اینکه این نوآوری دیجیتال تجربه‌ای امن و مشارکتی از شهروندی مدرن ایجاد می‌کند، تصریح کرد که معماری این طرح بر پایه دفتر کل دیجیتال غیرقابل‌تحریف بنا شده تا دارایی‌های شهرداری به ابزارهای مالی هوشمند و قابل تضمین در چرخه اقتصاد شهری تبدیل شوند.

نسیم زمانی – فقط چند هفته تا آغاز سال نو باقی مانده است؛ روزهایی که به طور معمول و بر طبق عادت هر ساله با شلوغی نسبی خیابان‌ها روبرو هستیم، حال آنکه پشت این شلوغی ظاهری، داستانی متفاوت نهفته است: رکودی بی‌سابقه که فروشندگان را ناامید و خریداران را به سوی انتخاب‌های محدود سوق داده است. افزایش قیمت‌ها که گاهی تا ۶۰ درصد نسبت به سال گذشته رسیده، در کنار کاهش قدرت خرید مردم، بازار پوشاک را به چالش کشیده است؛ حوزه‌ای که با تورم فزاینده، نوسانات نرخ ارز و سیاست‌های ارزی اخیر مختل شده و صدای فعالانش را درآورده است. وضعیتی که حتی بدتر از دوران کرونا توصیف می‌شود؛ به‌طوری‌که با وجود پیشرفت در کیفیت و کمیت تولید، بازار رونق ندارد و دلیل اصلی آن کاهش شدید قدرت خرید مردم است.

مشاور عالی سازمان بهزیستی کشور با انتقاد از وضعیت زیرساخت‌های مراقبتی و شکاف عمیق میان استانداردهای جهانی و وضعیت موجود گفت: ایران برای عبور از بحران پیش‌رو، نیازمند تغییر رویکرد از «آسایشگاه محوری» به سمت ایجاد «شهرک‌های سلامت سالمندان» است زیرا به ازای هر ۶۵۰ سالمند تنها یک تخت در کشور موجود است.

مهدی محمدی - خیابان‌های اصفهان در آستانه نوروز ۱۴۰۵، بار دیگر همان تصویر همیشگی را بازتولید می‌کنند: ترافیک سنگین خودروها در معابر مرکزی و پیاده‌روهای پرترددی که گویی خبر از یک «شور خرید» می‌دهند. اما در پس این لایه ظاهری، لایه‌ای عمیق‌تر و نگران‌کننده نهفته است که فعالان بازار آن را «رکود در اوج شلوغی» می‌نامند. معمای اصلی اینجاست: چرا با وجود تردد انبوه جمعیت در بازارهایی نظیر پوشاک و کالاهای با دوام، «فروش واقعی» با افت بی‌سابقه‌ای مواجه شده است؟

احسان دست نشان- داده‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ پیامی روشن برای سیاست‌گذاران استانی داشت: اصفهان دیگر یک دنباله‌رو در جدول تورم نیست، بلکه به تراز هم‌گرایی با میانگین کشوری رسیده و در بخش‌هایی نظیر خدمات و اجاره‌بها، گوی سبقت را ربوده است. اما سوال اساسی اینجاست: در استانی که قطب تولید و صنعت کشور است، چرا فنر قیمت‌ها با شتابی بیشتر از بسیاری از نقاط دیگر رها می‌شود؟ پاسخ را باید در سه لایه ساختاری جست‌وجو کرد.

اصفهان- خبرنگار دنیای اقتصاد: سی‌ونهمین نشست هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان با تمرکز بر پیش‌نویس بودجه سال ۱۴۰۵، به صحنه تبادل نظر درباره راهکارهای عبور از نااطمینانی‌های اقتصادی و تقویت زیرساخت‌های بخش خصوصی تبدیل شد. در این جلسه که با حضور اعضای هیئت رئیسه و نمایندگان تشکل‌ها برگزار شد، نقشه راه مالی اتاق بر پایه «برنامه‌محوری» و «توسعه تکنولوژی‌های نوین» ترسیم گشت تا مسیر بهره‌وری نیروی کار و توسعه پایدار استان هموارتر شود.

دنیای اقتصاد- چهاردهمین نشست کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی اصفهان، به کالبدشکافی چالش‌هایی اختصاص یافت که امنیت غذایی و پایداری بنگاه‌های تولیدی استان را هدف قرار داده است. در این جلسه، فعالان اقتصادی با ترسیم چشم‌اندازی از سال ۱۴۰۵، از تبدیل شدن «تأمین مواد اولیه» به یک بحران فرساینده و شکاف عمیق میان «دستمزد و تورم» به عنوان جدی‌ترین تهدیدات جبهه تولید یاد کردند.

مهدی برزین- اقتصاد استان اصفهان در حالی به ایستگاه پایانی سال ۱۴۰۴ نزدیک می‌شود که تورم ۴۴.۷ درصدی، سایه‌ای سنگین بر محاسبات شب عید خانوارها انداخته است. اما آنچه بازار امسال را از سال‌های پیشین متمایز می‌کند، تلاقی تقویم ملی (نوروز) با تقویم مذهبی (رمضان) است؛ پدیده‌ای که در اقتصاد خرد از آن به عنوان «فشار تقاضای متراکم» یاد می‌شود، اما در اتمسفر فعلی اصفهان، با یک ترمز جدی به نام «کاهش قدرت خرید واقعی» روبروست.

دنیای اقتصاد- اصفهان: بیست‌وچهارمین نشست کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی اصفهان، بیش از آنکه یک جلسه روتین باشد، به بیانیه‌ای اعتراضی و تحلیلی نسبت به وضعیت معیشت، تولید و عقب‌ماندگی تکنولوژیک تبدیل شد. در این نشست، فعالان اقتصادی از آمارهای تکان‌دهنده فقر در قطب صنعتی کشور پرده برداشتند و نسبت به فرسودگی سرمایه‌های انسانی و فیزیکی در سایه سیاست‌های دستوری هشدار دادند.

دنیای اقتصاد- اصفهان: نشست کارگروه بررسی مسائل فعالان اقتصادی و شرکت‌های دانش‌بنیان اصفهان که با حضور دادستان کل کشور برگزار شد، به تریبونی برای بازخوانی شکاف میان «قوانین مصوب» و «اجرای سلیقه‌ای» تبدیل گشت. در این نشست صریح، در حالی که پارلمان بخش خصوصی از بی‌ثباتی مقرراتی و خودتحریمی‌های داخلی گلایه داشت، عالی‌ترین مقامات قضایی بر صیانت از تولید ملی و برخورد قاطع با ریشه‌های فساد و احتکار تاکید کردند.

دنیای اقتصاد – اصفهان: شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی در استان اصفهان طی دی‌ماه ۱۴۰۴، با ثبت عدد ۴۴.۷ درصد، به تراز میانگین کشوری (۴۴.۶ درصد) رسید. این هم‌گرایی رقمی اگرچه در نگاه نخست نشان از ثبات نسبی اصفهان در نقشه تورمی کشور دارد، اما تحلیل جزئیات سبد هزینه خانوار نشان‌دهنده یک «شکاف طبقاتی عمیق» در تحمل فشار گرانی است؛ جایی که دهک‌های پایین با تورم ماهانه ۱۰ درصدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در حالی که این فشار برای دهک‌های برخوردار به مراتب تعدیل‌شده‌تر است.

دنیای اقتصاد- اصفهان: هفتمین نمایشگاه و همایش تخصصی نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش کیش در حالی به کار خود پایان داد که پاویون اتاق بازرگانی اصفهان، به یکی از کانون‌های اصلی مذاکرات استراتژیک میان سازندگان تجهیزات و کارفرمایان بزرگ صنعت نفت ایران تبدیل شد. این رویداد که با محوریت «حمایت از ساخت داخل» برگزار گشت، میزبان بیش از ۵۰ مجتمع پتروشیمی و هلدینگ‌های بزرگ انرژی در فضایی به وسعت ۲۰ هزار مترمربع بود.

گروه گزارش- دشت مهیار اصفهان دیگر یک منطقه کشاورزی نیست؛ این دشت امروز به «نمایشگاه شکست سیاست‌های آبی» تبدیل شده است. شکاف‌های عمیق و طولی که از میان جاده‌ها و نزدیکی دکل‌های برق فشار قوی می‌گذرند، نشان‌دهنده لایه‌ای از هزینه‌های پنهان است که در هیچ ترازنامه صنعتی دیده نمی‌شود. برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد که نرخ فرونشست در این منطقه به مرز هشدار رسیده و عملاً زیرساخت‌های استراتژیک شمال-جنوب کشور را که از این دشت می‌گذرد، تهدید می‌کند. هزینه ایمن‌سازی ریل‌های راه‌آهن و خطوط انتقال انرژی در این منطقه، از کل سود سالانه بسیاری از صنایع آب‌برِ مستقر در حوضه زاینده‌رود فراتر رفته است. مهیار به ما می‌گوید که وقتی قیمت آب برای کشاورزی سنتی و صنایع میانی «صفر» فرض شود، نتیجه چیزی جز «تخریب دارایی‌های ملی» نخواهد بود.

دنیای اقتصاد- اصفهان: بیستمین نشست کمیسیون گردشگری اتاق اصفهان، روایتی دوگانه از وضعیت این صنعت راهبردی بود؛ از یک سو گزارش‌های امیدوارکننده از استقبال گرم جهانی در نمایشگاه «فیتور» اسپانیا و از سوی دیگر، هشدار نسبت به فلج شدن واحدهای اقامتی زیر بار هزینه‌های گزاف انرژی و مالیات. در این جلسه تاکید شد که اعتبار تاریخی اصفهان همچنان برند اول جذب توریست است، اما این اعتبار زیر سایه ناترازی‌های اقتصادی داخلی در حال فرسایش است.

دنیای اقتصاد- اصفهان: مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در بازدیدی میدانی از ناحیه فولادسازی و ریخته‌گری مداوم، ضمن تجلیل از ثبت بالاترین میزان تولید یازده‌ماهه در تاریخ این شرکت، از هدف‌گذاری برای دستیابی به رکورد بی‌سابقه ۷.۵ میلیون تن فولاد خام خبر داد. او در این نشست صمیمی با کارکنان و مدیران، «صاحب تکنولوژی شدن» را نه یک انتخاب، بلکه مأموریت اصلی و راهبردی این گروه صنعتی در سال‌های پیش‌رو دانست.

گروه محیط زیست- مدل توسعه صنعتی در اصفهان، طی دهه‌های گذشته بر پایه‌ی پارادایمی بنا شده که در آن «منابع طبیعی» به عنوان ورودی‌های بی‌پایان و رایگان نگریسته می‌شدند.

گروه اندیشه- در ادبیات اقتصادی مدرن، راهکار مقابله با تخریب محیط‌زیست، نه در ممنوعیت‌های دستوری، بلکه در «واقعی‌سازی هزینه‌ها» نهفته است. هر فعالیتی که هزینه‌ای به جامعه تحمیل می‌کند (Externalities)، باید بهای آن را به صورت مالیات یا عوارض بپردازد. اصفهان امروز قربانی مدل تولیدی است که در آن، سود برای شرکت است و هزینه (آلودگی و فرونشست) برای مردم. برای تغییر این بازی ناعادلانه، وضع «مالیات بر ردپای آب و کربن» نه یک انتخاب، بلکه تنها راه نجات است.

دنیای اقتصاد- اصفهان: تلاشگران ناحیه نورد سرد فولاد مبارکه در ده ماهه سال ۱۴۰۴ موفق شدند با اجرای ۲۰ پروژه فنی و اصلاحی، بازده وزنی محصول را به عدد بی‌سابقه ۹۲.۱۶ درصد برسانند. این دستاورد که در راستای تحقق استراتژی «تولید ناب» حاصل شده، با کاهش بیش از ۱۳ هزار تنی تولید قراضه، سودی معادل ۲۷۰ میلیارد تومان را عاید بزرگ‌ترین تولیدکننده ورق‌های فولادی منطقه کرده است.