شماره روزنامه ۶۵۲۴
|

سرمقاله

سرمقاله

    دوشنبه، ۱۸ اسفند ۱۴۰۴
  • ملاحظات یکسان‌سازی نرخ ارز + فایل صوتی

    دکتر محمدحسین عادلی*
    ۱. قبلا طی مقاله‌ای ضمن تاکید بر ضرورت یکسان‌سازی نرخ ارز و فواید آن در اقتصاد، یادآور شدم که شرایط اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی و اجتماعی فعلی کشور خطیر و پرچالش است و یکسان‌سازی نرخ ارز را با ریسک‌های به شدت خطرناکی روبه‌رو می‌کند؛ به‌طوری‌که می‌تواند کل پروژه اصلاح نرخ ارز را به ناکامی بکشاند. امیدوار بودم که تصمیم‌گیران در جهت درک بهتر فرآیند این کار برای بررسی دو تجربه یکسان کردن نرخ ارز در سال ۱۳۷۲ و در اوایل دهه ۱۳۸۰ وقت بیشتری می‌گذاشتند و برای آن ارزش بیشتری قائل می‌شدند و بعد از تحقیق…
    یکشنبه، ۱۷ اسفند ۱۴۰۴
  • رکود تورمی از نگاه شامخ + فایل صوتی

    دکتر محمد صیادی*
    آخرین داده‌های شاخص مدیران خرید در دی‌ماه۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اقتصاد ایران به مرحله شدیدتر و ناپایدارتری از رکود تورمی وارد شده است که با کاهش شدید تقاضا، افزایش فشارهای هزینه‌ای و کاهش شدید اعتماد کسب‌وکارها مشخص می‌شود. شاخص مدیران خرید (شامخ) یا PMI از جمله شاخص‌هایی است که برای نشان دادن شرایط کلی سرمایه‌گذاری مولد و توسعه کسب‌وکار به‌کار می‌رود؛ چراکه نگرش و انتظارات فعالان اقتصادی و تجاری کشور در شرایط موجود و آینده در این شاخص نمایان می‌شود.
    شنبه، ۱۶ اسفند ۱۴۰۴
  • عبور از پیچ تاریخی + فایل صوتی

    دکتر سیدمحمد طبیبیان*
    آنچه امروز بر کشور عزیزمان ایران و مردم این سرزمین می‌گذرد، بی‌تردید از دردناک‌ترین مقاطع تاریخ، دست‌کم در ۳۰۰ سال اخیر است. چرا کار به اینجا کشیده است و چه کسانی در این مسیر قصور کرده‌اند؟ بگذاریم تاریخ به این پرسش‌ها پاسخ دهد. مساله اساسی اکنون آن است که چگونه می‌توان از این تنگنای پرخطر و پرآفت عبور کرد. برای این منظور، توجه به چند نکته ضروری است.
    جمعه، ۱۵ اسفند ۱۴۰۴
  • انتخاب‌های پیش‌رو + فایل صوتی

    دکتر موسی غنی‌نژاد*
    آنچه نباید اتفاق می‌افتاد، به هر دلیلی اتفاق افتاد و کشور عزیز ما ایران گرفتار جنگی شد که تداوم آن خسارت و ویرانیِ بیشتری به‌دنبال خواهد داشت. برای بیرون آمدن از شرایط جنگی نیاز به استراتژی خروج است که تنظیم آن‌ را قاعدتا سیاستمداران باید بر عهده گیرند. جنگ طبیعتا کار نظامیان است؛ اما فرماندهی کل نظامیان بر عهده بالاترین مسوول سیاسی کشور است.
    شنبه، ۰۹ اسفند ۱۴۰۴
  • خروج از چرخه دیپلماتیک + فایل صوتی

    دکتر رحمن قهرمانپور
    همان‌گونه که قابل پیش‌بینی بود بار دیگر روز شنبه نهم اسفند‌ماه و در بحبوحه مذاکرات تهران و واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و رژیم اسرائیل دست به اقدام نظامی علیه ایران زدند. تقریبا روز پنج‌شنبه مشخص بود که مذاکرات ژنو شکست خورده است. سفر وزیر خارجه عمان به واشنگتن نیز تلاشی بود برای اینکه آمریکا را از حمله منصرف کند و تقریبا جی‌دی ونس، معاون ترامپ، به او گفته بود، نمی‌توان کاری انجام داد. اما ابهامی که وجود داشت، این بود که آیا اسرائیل به این جنگ وارد خواهد شد یا خیر، که با حمله‌ای که…
    جمعه، ۰۸ اسفند ۱۴۰۴
  • ریشه‌های اقتصادی اعتراضات + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در دی‌ماه زخمی عمیق بر پیکر مادر ایران وارد شد که سیاسیون هر کدام به سبک خود در حال بهره‌برداری از آن هستند و مردم و به‌ویژه خانواده‌های داغدار چنان در بهت و غم فرو رفته‌اند که بسیار دور از ذهن است، به این زودی‌ها درد جانکاه آنها التیام یابد. به‌عنوان کسی که از منطقه‌ای آمده‌ام که متاسفانه بیش از بقیه ایران در معرض مصیبت بوده است و حتی تعداد زیادی از نزدیکان و همبازی‌های خودم قربانی اعمال خشونت شده‌اند، به یاد ندارم این چنین آشفته باشم. نشانه آن این است که اگر تا دوماه قبل می‌توانستم گزارشی…
    چهارشنبه، ۰۶ اسفند ۱۴۰۴
  • راهبرد ترامپ چیست؟ + فایل صوتی

    دکتر حسن احمدیان*
    هشت ماه پس از جنگ مورد حمایت آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ژوئن۲۰۲۵ مذاکره‌کنندگان در عمان گرد هم آمدند تا راه‌های احتمالی رسیدن به توافق را بررسی کنند. این درگیری کوتاه اما شدید ۱۲روزه، باعث بازنگری در نگاه نهادهای راهبردی ایران نسبت به ارزش و محدودیت‌های تعامل دیپلماتیک با واشنگتن شد.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    کرسی‌سوزی در انتخابات شوراها

    دنیای اقتصاد:آیین‌نامه جدید انتخابات شوراها با جایگزینی نظام تناسبی به‌جای اکثریتی، قواعد بازی سیاسی را به‌طور اساسی تغییر داده و مسئله اصلی دیگر «چه کسانی نامزد می‌شوند» نیست، بلکه چگونگی تطبیق بازیگران سیاسی با زمین بازی جدید است.
    سه‌شنبه، ۰۵ اسفند ۱۴۰۴
  • کرسی‌سوزی در انتخابات شوراها + فایل صوتی

    دکتر عابدین سالاری‌اسکر*
    تحلیل بازه‌‌های واقع‌‌بینانه مشارکت در انتخابات شورای شهر تهران مهم است، اما پرسش اصلی دیگر این نیست که «چه کسانی نامزد می‌شوند»، بلکه این است که بازیگران سیاسی چگونه خود را با زمین بازی جدید تطبیق می‌دهند.پاسخ به این پرسش بدون فهم دقیق سیگنال‌هایی که آیین‌‌نامه جدید به احزاب، جبهه‌ها و گروه‌ها می‌دهد، ممکن نیست.
    دوشنبه، ۰۴ اسفند ۱۴۰۴
  • تامین مالی در بحران‌ها + فایل صوتی

    سیدامیرحسین ملیحی*
    افزایش بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی، اعتماد به بازار داخلی ایران را کاهش داده است. خروج سرمایه و تقاضای مردم برای دلار و طلا افزایش یافته است. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها و بازار سرمایه باید فورا با ابزارهای مالی مناسب و سیاست‌های اصلاحی، سرمایه را در داخل کشور نگه دارند.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    لزوم اصلاح ساختار ارزی؛ ۱۰۰ میلیارد دلار ارز گمشده در اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: بحران ارز در ایران بیش از آنکه ناشی از تحریم‌ها باشد، ریشه‌ای داخلی و ساختاری دارد. پس از شوک ارزی سال ۱۳۹۷، سیاستگذار به‌جای اصلاح ساختار ارزی، به کنترل‌های دستوری روی آورد و الزام بازگشت ارز صادراتی را اعمال کرد.
    یکشنبه، ۰۳ اسفند ۱۴۰۴
  • اصلاح ساختار ارزی + فایل صوتی

    حسین امامی‌راد*
    در سال‌های اخیر، هر بار که نرخ ارز جهش کرده، یک روایت تکراری به افکار عمومی عرضه شده است: «تحریم‌ها مقصرند». البته که تحریم‌ها بی‌تردید اثرگذارند، اما این روایت، یک واقعیت مهم را پنهان می‌کند؛ واقعیتی که اگر دیده نشود، هیچ سیاست ارزی به ثبات نمی‌رسد: بحران ارز در ایران، پیش از آنکه خارجی باشد، داخلی و ساختاری است.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    اسارت دولت با تنظیم‌گری

    دنیای اقتصاد؛ اقتصاد ایران دارای حافظه بلندمدت است و بسیاری از مشکلات کنونی، نتیجه سیاست‌ها و تصمیمات گذشته با نیت افزایش رفاه‌اند؛ مانند طرح بنگاه‌های زودبازده که آثار آن هنوز در نظام بانکی باقی است.
    شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴
  • اسارت دولت با تنظیم‌گری + فایل صوتی

    دکتر محسن بهزادی*
    به گواه رفتار متغیرهای کلان اقتصادی، اقتصاد دارای حافظه بلندمدت است. برای نمونه، طرح بنگاه‌های زودبازده که حدود بیست سال پیش اجرا شد، هنوز در ترازنامه نظام بانکی آثار خود را نشان می‌دهد. بسیاری از مسائل امروز اقتصاد ایران، محصول تصمیمات و سیاست‌هایی هستند که با نیت خیرخواهانه و هدف افزایش رفاه در طول زمان اتخاذ شده‌اند.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ایجاد نظام ارزی پایدار

    دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران در وضعیت «تعلیق» قرار دارد؛ یعنی نه فروپاشیده و نه باثبات است. تولید جریان دارد اما سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته و افق تصمیم‌گیری کوتاه شده است.
    جمعه، ۰۱ اسفند ۱۴۰۴
  • ایجاد نظام ارزی پایدار + فایل صوتی

     دکتر حسین عبده‌تبریزی*
    اقتصاد ایران امروز نه در وضعیت فروپاشی است و نه در مسیر ثبات پایدار. تولید ادامه دارد، تجارت جریان دارد و دولت همچنان هزینه‌های خود را تامین می‌کند. اما در همین حال، سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته، افق تصمیم‌گیری کوتاه شده و فعالان اقتصادی بیش از آنکه به آینده بیندیشند، در حال مدیریت نااطمینانی امروز هستند. این وضعیت را می‌توان «اقتصاد در تعلیق» نامید: اقتصادی که متوقف نشده، اما حرکت نمی‌کند.
    چهارشنبه، ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
  • سایه احتیاط بر مذاکرات + فایل صوتی

    دکتر رحمن قهرمانپور*
    حتی اگر نسبت به نتایج مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بدبین نباشیم، دلایل متعددی وجود دارد که نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات احتیاط پیشه کنیم. رفتار بازارهای مالی و دیپلمات‌ها گواه این امر است. بسیاری از تحلیلگران بازار و تحلیلگران امور سیاسی نسبت به نتیجه‌بخش بودن این دوره از مذاکرات تردید دارند و با احتیاط با آن برخورد می‌کنند.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال

    دنیای اقتصاد: اینترنت در اقتصادهای مدرن نه صرفاً ابزار ارتباطی، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید است که با کاهش هزینه‌های مبادله و هماهنگی، بهره‌وری اقتصاد را افزایش می‌دهد.
    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال + فایل صوتی

    دکتر سعید ملک‌الساداتی*
    در اقتصادهای مدرن، اینترنت صرفا یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید به‌شمار می‌رود؛ زیرساختی که با کاهش هزینه‌های جست‌وجو، مبادله، نظارت و هماهنگی، بهره‌وری کل اقتصاد را افزایش می‌دهد. از این منظر، اختلال در دسترسی به اینترنت نه یک مساله فنی، بلکه شوکی منفی به ظرفیت تولید، تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری در اقتصاد است؛ شوکی که آثار آن به‌ویژه در اقتصادی مانند ایران، می‌تواند به‌مراتب عمیق‌تر و ماندگارتر باشد.
  • سرمقاله امروز روزنامه «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    پیامدهای فقر در طبقه متوسط

    دنیای اقتصاد: از سال ۱۴۰۰ نیروی اجتماعی جدیدی در ایران شکل گرفته که می‌توان آن را «طبقه متوسط فقیر» نامید؛ مفهومی که آصف بیات نخستین‌بار در تحلیل انقلاب‌های عربی به کار برد.
    دوشنبه، ۲۷ بهمن ۱۴۰۴
  • پیامدهای فقر در طبقه متوسط + فایل صوتی

    نیما نامداری*
    در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ اغلب اعتراضات و کنش‌های سیاسی فراگیر یا فقط به طبقه متوسط نسبت داده می‌شد یا فقط به طبقه فرودست؛ اما از سال ۱۴۰۰ در جامعه ما نیروی جدیدی شکل گرفته است که می‌توان آن را طبقه متوسط فقیر نامید.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    استانداردهای گزارشگری مالی

    دنیای اقتصاد؛ بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های اقتصادی اغلب به‌صورت شوک‌های ناگهانی بروز می‌کنند، اما ریشه آن‌ها در انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف شفافیت داده‌هاست. یکی از کانون‌های اصلی این خطاها، کیفیت گزارشگری مالی بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.
    یکشنبه، ۲۶ بهمن ۱۴۰۴
  • استانداردهای گزارشگری مالی + فایل صوتی

    دکتر ولی‌الله سیف*
    بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های گسترده اقتصادی معمولا به‌صورت شوک‌های ناگهانی ظاهر می‌شوند، اما در واقع نتیجه انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف در شفافیت داده‌ها هستند. یکی از مهم‌ترین نقاط شکل‌گیری این خطاهای انباشته، کیفیت گزارشگری مالی در سطح بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    اصلاح نظام ارزی

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    شنبه، ۲۵ بهمن ۱۴۰۴
  • اصلاح نظام ارزی + فایل صوتی

    مجتبی توانگر*
    بسته اقتصادی دولت، نه یک اقدام مقطعی و نه یک تصمیم تاکتیکی کوتاه‌مدت، بلکه یک اصلاح ساختاری و ریشه‌ای در قلب نظام توزیع یارانه و تخصیص منابع است؛ اصلاحی که بر سه محور مشخص بنا شده است: حذف ارز رانتی ترجیحی، جایگزینی آن با کالابرگ الکترونیک و پرداخت هدفمند به مردم و بازآرایی نظام توزیع یارانه به نفع مصرف‌کننده واقعی. این بسته، در ذات خود، تلاشی برای بستن مسیرهای مزمن رانت، قاچاق و فساد سازمان‌یافته و بازگرداندن منابع عمومی به سفره مردم است.
    جمعه، ۲۴ بهمن ۱۴۰۴
  • احترام به حق مالکیت + فایل صوتی

    دکتر مهرداد سپه‌وند*
    افسانه رابین هود و شاه «جان» را اغلب ما از دوران کودکی به‌خاطر داریم. این افسانه به انگلستان قرن سیزدهم برمی‌گردد؛ زمانی که برادر شاه جان، ریچارد شیردل، راهی جنگ‌های صلیبی شد و قدرت را به برادر کوچک‌تر خود سپرد. شاه جان در استفاده بی‌حساب و کتاب از قدرت برای اعمال جریمه‌های نامحدود، اخذ وجوه به‌طور مکرر به بهانه‌های مختلف و توقیف‌ املاک بارون‌های ثروتمند سنگ تمام گذاشت. وی تا آنجا پیش رفت که نه تنها اموال یک بارون سرشناس و ثروتمند به نام «ویلیام د بروز» را مصادره کرد، بلکه زن و فرزند او را به…
    سه‌شنبه، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: تورم بالا و ماندگار ریشه در سیاستگذاری دارد و علاوه بر کسری بودجه آشکار دولت، از مسیرهای پنهان نیز ایجاد می‌شود.
    دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت پنجم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در قسمت‌های پیشین ضمن آنکه نشان دادیم تورم بالا و ماندگار حتما ریشه در سیاستگذاری دارد و نشان دادیم که شکلِ کلاسیک تورم بالا و ماندگارِ متون درسی، ناشی از تامین کسری بودجه آشکار دولت از محل انتشار پول است و نشان دادیم که ورای تورم بالا و ماندگار، رانت جویی نهفته است، یکی از مصداق‌های کسری بودجه پنهان دولت را مرور کردیم که برای اقتصاد ایران موضوعیت بسیاری دارد و آن نیز رشد نقدینگی از محل اعطای وام و تسهیلات بانکی به‌دلیل نرخ بهره پایین و به‌دلیل مدارای نظارتی با رفتار وام‌دهی بانک‌ها است.…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    مذاکرات و لغو تحریم‌ها

    دنیای اقتصاد؛ برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، در شرایط تشدید تنش‌ها و سایه جنگ، واکنش محتاطانه و نسبتاً مثبت بازارها و اقتصاد ایران را به‌دنبال داشت و به‌طور موقت از شدت التهابات و افت ارزش پول ملی کاست.
    یکشنبه، ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
  • مذاکرات و لغو تحریم‌ها + فایل صوتی

    دکتر علیرضا سلطانی*
    برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان و در شرایطی که سایه جنگ همچنان در حال گسترده‌تر شدن است، با واکنش هوشمندانه اقتصاد و بازارهای ایران همراه بوده است. این متغیر سیاسی باعث شد اقتصاد و بازارهای سکته زده ایران، روزنه‌ای از امید برای توقف روند التهابات و جهش‌های منفی اقتصادی به‌خصوص کاهش ارزش پول ملی پیدا کنند. التهاباتی که در ماه‌ها و به‌خصوص هفته‌های اخیر، صحنه‌گردان اصلی اقتصاد ایران بوده و علاوه بر توقف کسب‌وکارها، عملا معیشت ایرانیان را در تنگنا و مضیقه قرار داده است. حوادث…